De gamewereld op consoles, van oudsher een strak gereguleerd ecosysteem met gesloten digitale winkels, staat aan de vooravond van een enorme verandering. Epic Games, het bedrijf achter het mondiale fenomeen Fortnite en de Epic Games Store (EGS), heeft zijn zinnen gezet op de volgende generatie Xbox-consoles. Dit is geen vage speculatie: Steve Allison, VP en GM van de Epic Games Store, streeft naar een aanwezigheid vanaf de "eerste dag" op nieuwe Xbox-hardware, mits Microsoft hiervoor toestemming geeft. De gesprekken zijn inmiddels gaande en dit kan wel eens een historisch kantelpunt voor de gehele industrie worden.
Deze gedurfde zet is een directe uitdaging voor de jarenlange dominantie van Microsoft over zijn eigen platform. Het onderstreept Epics niet aflatende jacht op een universeel, platformoverschrijdend ecosysteem. Voor spelers, ontwikkelaars en de industrie als geheel zijn de gevolgen groot: het wijst op een toekomst die ofwel veel opener, of juist meer versnipperd zal zijn.
Epics kruistocht naar de console: Ambities versus de markt
De wens van Epic om de EGS naar de volgende generatie Xbox te brengen, is een logische maar uiterst ambitieuze stap in hun langetermijnstrategie. Op de pc laat de EGS zeker groei zien, met een gerapporteerd gemiddelde van 67 miljoen maandelijkse gebruikers in 2025. Om dit echter in perspectief te plaatsen: Steam, de grootste concurrent op pc, heeft in dezelfde periode een aanzienlijk grotere achterban van tussen de 132 en 147 miljoen actieve gebruikers. Bovendien mag niet worden vergeten dat een groot deel van de actieve Epic-gebruikers waarschijnlijk puur voor Fortnite komt, in plaats van voor het bredere aanbod in de store.
Indrukwekkender is de gerapporteerde 400 miljoen dollar aan omzet uit third-party games op het platform in 2025, een stijging van maar liefst 57% ten opzichte van het jaar ervoor. De speeltijd voor deze titels steeg met 4% naar 3 miljard uur. Hoewel deze cijfers de groeiende financiële kracht van Epic aantonen, vallen ze in het niet bij de geschatte 8 tot 10 miljard dollar aan third-party omzet van Steam in 2024. Steam beheerst daarmee zo'n 74-75% van de digitale distributiemarkt op pc, terwijl Epic een bescheiden aandeel van 3-7,5% heeft. Dit betekent dat de omzet per gebruiker bij Epic nog steeds aanzienlijk lager ligt dan bij Steam.
Voor Epic betekent een aanwezigheid op de Xbox toegang tot een enorme, nog onontgonnen markt van console-spelers. Hiermee breiden ze hun bereik uit voorbij de pc en mobiele apparaten, waar de EGS in 2024 al in veel landen werd gelanceerd. De console is duidelijk de volgende grens die doorbroken moet worden.
Een cruciaal instrument in de strategie van Epic is het programma met gratis games, dat jaarlijks naar schatting 10 miljoen nieuwe spelers aantrekt en een conversieratio van 16% kent. Het aanbieden van gratis games zorgt bovendien voor een verkoopstijging tot wel 40% van diezelfde titels op concurrerende platforms zoals Steam en andere consoles. Stel je voor dat dit krachtige marketinginstrument direct binnen het Xbox-ecosysteem wordt ingezet. Dit zou ongetwijfeld zorgen voor een enorme boost in activiteit en verkoop, wat zowel Epic als de aangesloten ontwikkelaars ten goede komt. We vragen ons echter af of deze strategie standhoudt tegenover Microsofts eigen sterke aanbod, zoals Game Pass, of dat het simpelweg de verkoop van games voor de volle prijs in de officiële Xbox Store kannibaliseert.
De bredere visie van Epic is het verenigen van verschillende winkelversies en het vereenvoudigen van de overstap tussen pc en mobiel. Geplande functies zoals cross-platform chat en community-tools (zoals forums), waarvan Epic zelf toegeeft dat ze op pc nog ontbreken, bevestigen hun plan om een uitgestrekte, verbonden game-omgeving te bouwen. De EGS naar de Xbox brengen is een essentieel puzzelstukje om deze platformoverschrijdende ervaring compleet te maken.
Onder de motorkap: De lange weg naar een gepolijste console-store
Epic bereidt deze uitbreiding grondig voor. De onderliggende architectuur van de Epic Games Store ondergaat momenteel een grote revisie om de snelheid en het gebruik van systeembronnen te verbeteren. Deze update staat gepland voor mei of juni 2026. Dit fundamentele werk is noodzakelijk voor een soepele ervaring op verschillende apparaten, waaronder potentieel nieuwe consoles.
Toch moeten we de verwachtingen wat betreft de planning temperen. Steve Allison merkte op dat een volledig voor de console geoptimaliseerde Xbox Full Screen Experience momenteel niet gepland staat voor 2026; de prognose wijst eerder naar "misschien volgend jaar" of later. Dit suggereert dat een eerste integratie mogelijk een simpele applicatie binnen het Xbox-besturingssysteem zal zijn, in plaats van een diep geïntegreerde, soepele ervaring. Epic erkent ook de noodzaak om specifieke apps te bouwen voor handhelds zoals de ROG Xbox Ally X, hoewel de directe prioriteit ligt bij het verbeteren van de algemene gebruikerservaring van de winkel en de launcher. Het succes van zo'n eerste, mogelijk nog niet optimaal werkende versie, zal cruciaal zijn voor de publieke opinie; eerste indrukken zijn op consoles immers van groot belang.
Microsofts berekende risico: De prijs van openheid
De bal ligt uiteindelijk bij Microsoft. Het toelaten van een directe concurrent als de Epic Games Store op de Xbox is een strategische beslissing met enorme gevolgen. Microsoft is voor zijn pc-winkel al overgestapt op een 88/12-verdeling van de omzet in het voordeel van ontwikkelaars, waarmee ze het beleid van Epic volgen. Ze hebben echter expliciet aangegeven dat deze wijziging niet geldt voor de verkoop van console-games, waar de traditionele 70/30-split van kracht blijft. Dit verschil in inkomsten vormt de kern van het dilemma voor Microsoft.
Mogelijke voordelen voor Microsoft:
- Meer content en keuzevrijheid: De EGS kan een bredere catalogus aan games introduceren, waaronder mogelijk pc-titels die de Xbox nog niet hebben bereikt. Dit kan nieuwe spelers aantrekken.
- Innovatie en functies: Epics plannen voor cross-platform chat en verbeterde community-tools kunnen de diensten van Xbox zelf aanvullen of naar een hoger niveau tillen.
- Regulering en imago: In een tijd waarin toezichthouders steeds kritischer kijken naar monopolies van app-stores (zie de EU Digital Markets Act), kan het toelaten van een rivaal Microsoft positioneren als een vooruitstrevende, open partij.
- Nieuwe inkomstenstromen: Zelfs als Epic een groter deel aan de ontwikkelaars geeft (hun 88/12-verdeling is gunstiger dan de 70/30 van consoles), kan Microsoft nog steeds onderhandelen over een percentage van de verkoop, wat extra inkomsten oplevert uit games die anders wellicht niet op Xbox waren verschenen.
Grote uitdagingen voor Microsoft:
- Omzetdaling: Dit is het grootste struikelblok. Het huidige verdienmodel van Microsoft leunt zwaar op de 30% commissie op games. Het model van Epic valt dit direct aan.
- Verlies van controle en versnippering: Een winkel van derden betekent dat Microsoft de controle over de gebruikerservaring, de curatie van content en mogelijk zelfs data deels moet afstaan. Dit kan leiden tot verwarring bij spelers over waar ze games moeten kopen of hun bibliotheek moeten beheren.
- Het scheppen van een precedent: Als Epic mag, wat houdt partijen als Steam dan nog tegen? Valve werkt zelf aan een ambitieuze "Steam Machine" hybride voor 2026, wat de gecentraliseerde console-ervaring zoals we die kennen volledig zou kunnen veranderen.
- Merkidentiteit: De Xbox Store is een onlosmakelijk onderdeel van het merk. Het verwateren hiervan met concurrerende winkels kan de unieke Xbox-ervaring minder onderscheidend maken.
Er is al enige vorm van samenwerking: Fortnite is bijvoorbeeld al beschikbaar in de Xbox-winkel op pc. De console-omgeving is echter een heel ander verhaal. Microsoft balanceert hier op een dun koord tussen het stimuleren van een open ecosysteem en het beschermen van een uiterst winstgevend bedrijfsmodel.
Een versnipperde toekomst? De bredere impact op gaming
Het offensief van Epic op de volgende generatie Xbox opent een nieuw front in de strijd om de digitale distributie. Het weerspiegelt een bredere trend in de industrie naar transparantere platforms en platformoverschrijdende ervaringen. Als Microsoft het groene licht geeft, zou dat een fundamentele verschuiving betekenen in de manier waarop consoles functioneren.
Echter, niet elke vorm van "keuze" is per definitie een verbetering. Hoewel veel spelers concurrentie toejuichen, zijn er ook zorgen over de noodzaak van meerdere launchers en versnipperde bibliotheken op hun console – een frustratie die veel pc-gamers al kennen. Als de eerste ervaring op de console niet optimaal is, zoals Epic zelf al enigszins voorspelt, zou de publieke opinie over een "open" console snel kunnen omslaan.
De gesprekken tussen Epic en Microsoft zullen de toekomst van gaming voor de komende jaren bepalen. De industrie wacht in spanning af of Microsoft de poorten opent voor de Epic Games Store, en wat die keuze zal betekenen voor de volgende generatie Xbox: een revolutie van openheid of een ongewenste versnippering.
Reacties